Volkscentrum

Socialistisch educatief webblog

Vriendelijk feodalisme: de Tibet-mythe

Over het geromantiseerde beeld van het oude Tibet

Kladversie. Dit is een Nederlandse samenvatting. De volledige vertaling moet nog gemaakt worden.

Dit is een samenvatting van Friendly Feudalism: The Tibet Myth van Michael Parenti, oorspronkelijk verschenen in Red Sails.[1]

In het Westen wordt het oude Tibet vaak voorgesteld als een vredig boeddhistisch Shangri-La. Michael Parenti laat zien dat dit beeld weinig met de werkelijkheid te maken had.[2] Tot 1959 was het grootste deel van de landbouwgrond verdeeld in landgoederen van rijke landheren en kloosters. Op die landgoederen werkten lijfeigenen. Er bestond ook slavernij.

Parenti beschrijft hoe de theocratie haar macht beschermde met een leger en met wrede straffen. Hij noemt onder meer een tentoonstelling uit 1959 met martelwerktuigen voor het uitsteken van ogen en het afsnijden van neuzen en oren. Ook laat hij zien dat het Tibetaans boeddhisme een lange geschiedenis van strijd tussen religieuze stromingen kent.

Na 1951 gingen de Chinese communisten eerst langzaam te werk. Bezit van adel en kloosters werd toen nog niet afgepakt. Toch vreesden de landheren voor hun positie. Vanaf 1956 kwam het tot een gewapende opstand, met veel steun van de CIA: training, kampen in Nepal en wapendroppings. Twee broers van de Dalai Lama werkten daarbij met de CIA samen.

Na 1959 schaften de Chinezen de slavernij en het stelsel van onbetaalde dwangarbeid af. Ze schrapten zware belastingen, begonnen werkprojecten en openden seculiere scholen. Parenti is aan het eind ook kritisch over de latere vrijemarktontwikkeling in China. Red Sails zet daar een noot bij dat zij het op dat punt niet met hem eens zijn.

Bronnen

  1. Michael Parenti, “Friendly Feudalism: The Tibet Myth”, Red Sails, 2003, bijgewerkt in 2007 (op Red Sails sinds december 2020). redsails.org/friendly-feudalism ↩
  2. Oorspronkelijk verschenen op de website van Michael Parenti. michaelparenti.org ↩